Veel honden krijgen minstens één keer in hun leven last van hun anaalklieren. En sommige hebben de pech terugkerend verstopte of ontstoken anaalklieren te hebben en moeten regelmatig naar de dierenarts om de anaalklieren te laten uitknijpen. Vaak is daar een onderliggende oorzaak voor. Hoe het komt dat honden last kunnen krijgen van hun anaalklieren, waarom het woord anaalklieren eigenlijk onjuist is en wat u zelf kunt doen om problemen met de anaalklieren zoveel mogelijk voor te zijn, leggen we u graag uit in dit artikel.
Anaalklieren of anaalzakjes?
Honden hebben anaalzakjes: kleine instulpingen van de huid naast de anus (op 4 en 8 uur positie). Deze zakjes bevatten talgklieren die een sterk ruikende anaalkliervloeistof afscheiden. Deze geurstof helpt bij communicatie en territoriumafbakening.
De vloeistof komt meestal vanzelf vrij bij het poepen. Hoewel vaak gesproken wordt over anaalklieren, is anaalzak de correcte term, omdat het geen echte klieren zijn.
Problemen met de anaalklieren van de hond
Veel honden hebben soms of regelmatig jeuk rond hun anus. Vaak gaat het dan om problemen met de anaalklieren, maar ook krijgen deze zakjes wel eens de schuld, terwijl de jeuk eigenlijk een andere oorzaak heeft, zoals jeuk door atopie, vlooienallergie of een voedselovergevoeligheid. Als vaststaat dat de problemen daadwerkelijk hun oorsprong hebben bij de anaalkieren, kunnen de volgende dingen aan de hand zijn:
- Verstopte anaalklieren
- Ontstoken anaalklieren
- Anaalklierabces
- Tumor van de anaalzakjes
Bij stress of angst kunnen honden soms spontaan hun anaalzakjes legen, wat voor stank en ongemak zorgt, maar feitelijk niet afwijkend is. Sommige honden hebben anatomische afwijkingen, waardoor de zakjes niet goed legen en sneller verstopt raken.
Soms ontstaan secundaire problemen doordat de zakjes niet vaak genoeg geleegd worden, bijvoorbeeld bij diarree bij honden, overgewicht of gedragsfactoren zoals onvoldoende rust of onregelmatig poepen.
Honden met jeuk rond de anus door een andere reden dan verstopte of ontstoken anaalklieren, vertonen vaak sleetje rijden of bijten/likken. Dit kan de huid irriteren en de anaalzakjes doen ontsteken. We spreken dan van een ‘secundair probleem’.
Symptomen bij problemen met de anaalklieren bij de hond
Honden met anaalklierproblemen vertonen vaak ‘sleetje rijden’ (over de grond schuren met het achterwerk), veel likken of bijten rond de anus, soms met een hotspot tot gevolg, of ze gaan ineens zitten tijdens het wandelen. Ze kunnen ook pijn bij het zitten, lopen of poepen hebben.
Andere signalen zijn vaak aandrang om te poepen, kleine beetjes ontlasting, bloed bij de ontlasting of een zwelling naast de anus. Soms verliest een hond spontaan stinkende anaalkliervloeistof.
Bij ernstige ontsteking, opengebarsten abcessen of tumoren kunnen wondjes of fistels (gaatjes in de huid) ontstaan rond de anus.
Verstopte anaalklieren
Vaak is er een onderliggende oorzaak voor verstopping van de anaalklieren. De anaalklieren worden bijvoorbeeld niet effectief genoeg geleegd bij dieren met overgewicht of diarree (de ontlasting is dan als het ware ‘te slap’ om ze leeg te masseren bij het passeren van de anaalzakjes). Bij sommige honden wordt geen oorzaak gevonden en spreken we van een ‘primaire verstopping’.
De aanpak is het legen, of ‘uitknijpen’ van de anaalklieren. Het probleem is dan in ieder geval tijdelijk verholpen, maar keert vaak wel terug. Uiteraard is het aanpakken van de onderliggende oorzaak essentieel.
Ontstoken anaalklieren
Vaak is de oorzaak van een anaalklierontsteking een verstopping van de anaalklieren. Andere mogelijke oorzaken zijn bijvoorbeeld incontinentie, diarree, overgewicht of een afwijkende staartaanzet ( bv bij buldoggen of mopshonden).
Abcessen van de anaalklieren ontstaan vaak ten gevolge van verstopte of ontstoken anaalklieren die niet tijdig behandeld worden. Vaak laten honden met een anaalklierabces niet de typische symptomen zien zoals sleetje rijden of jeuk, maar zit er ineens een grote bult (of zelfs een gat als het openspringen van het abces het eerste duidelijke symptoom is) naast de anus. Honden met een anaalklierabces zijn vaak ziek met flinke koorts. Een anaalklierabces is bovendien vaak erg pijnlijk.
De behandeling van ontstoken anaalklieren bestaat meestal uit het legen en spoelen van de anaalzakjes of het abces en antibiotica, lokaal (in de vorm van zalf) en/of met tabletten. Daarnaast worden meestal pijnstillers voor honden gegeven.
Tumoren van de anaalklieren
Tumoren van de anaalklieren komen niet zo heel vaak voor. Helaas zijn ze meestal kwaadaardig. Soms valt de tumor zelf nauwelijks op, maar valt op dat de hond heel veel drinkt. Dit komt doordat deze tumoren zorgen voor een hoog calciumgehalte in het bloed.
Andere tumoren rond de anus, dus niet uitgaande van de anaalzakjes, zijn perianaalkliertumoren. Deze komen wat vaker voor en zijn meestal goedaardig. We zien ze vooral bij niet-gecastreerde reuen. De behandeling is het chirurgisch verwijderen van de tumor en castratie van niet-gecastreerde reuen.
Anaalklierproblemen oorzaken
Zoals u heeft kunnen lezen, is er vaak sprake van onderliggende aandoeningen bij het optreden van anaalklierproblemen. Het is dan ook goed om met uw dierenarts te bespreken of dit ook bij uw hond het geval zou kunnen zijn. Het herhaaldelijk legen van de anaalklieren is vervelend voor uw hond en misschien niet nodig als de oorzaak wordt aangepakt.
Aanwijzingen voor onderliggende problemen zijn:
- Jeuk, ook op andere plekken zoals oren, pootjes, kop, liezen
- Regelmatig terugkerende oorontstekingen
- Overgewicht
- Regelmatig te dunne ontlasting
Het spreekt voor zich dat het aanpakken van de onderliggende oorzaak het allerbelangrijkste is.
Bij allergieën is uiteraard het opsporen van de oorzaak belangrijk. Ondersteunend kunt u uw allergische hond extra visolie geven: dat werkt ontstekingsremmend en ondersteunt de huidbarrière van uw hond. Supplementen met visolie voor uw hond zijn bijvoorbeeld Doils Skin en Megaderm. Bij een voedselallergie is een hypoallergene voeding essentieel. Daarnaast krijgen honden met allergieën vaak ontstekingsremmers voor honden die de jeuk en allergische reactie onderdrukt.
Heeft uw hond overgewicht, dan kunt u hem veilig af laten vallen met Sanimed Weight Reduction.
Supplementen ter ondersteuning
Om de ontlasting van uw hond stevig te helpen houden kunt u psylliumvezels uit Iso-Gel aan de voeding toevoegen. Probiotica zoals Purina Pro Plan FortiFlora helpt bij het in balans houden van de darmflora van uw hond.
Ook is er een voedingssupplement speciaal ontwikkeld ter ondersteuning van gezonde anaalklieren van de hond: Glandex Anal Gland Support Chews of Powder. Deze brokjes met pindakaassmaak of poeder met zalmsmaak bevatten vezels, probiotica, omega-3 vetzuren en spijsverteringsenzymen om de anaalklieren zo optimaal mogelijk te ondersteunen.
Problemen met anaalklieren voorkomen
Heeft uw hond regelmatig last van zijn anaalklieren? Dan is het belangrijk om niet alleen de symptomen te behandelen, maar ook te kijken naar mogelijke onderliggende oorzaken zoals overgewicht, darmproblemen of allergieën. Bij Pharmacy4Pets vindt u alles wat kan bijdragen aan een gezonde huid, goede darmwerking en stevige ontlasting – van hypoallergene voeding en visolie tot vezelrijke supplementen en probiotica. Zo ondersteunt u uw hond van binnenuit én helpt u terugkerende klachten voorkomen.
Heeft u vragen over de producten van Pharmacy4Pets of over de anaalklieren van uw hond? Neem gerust contact met ons op voor deskundig advies.