Als paardeneigenaar is niets erger dan uw liefste maatje pijn te zien hebben. Pijn kan veel verschillende oorzaken hebben en zich op diverse plekken in het lichaam concentreren. Ontsteking kan meer of minder klachten geven, variërend van een kleine onschuldige zwelling, tot pijn en koorts of hevige jeuk of benauwdheid. Als de oorzaak en het type pijn of ontsteking is vastgesteld, helpt Pharmacy4pets graag de problemen van uw paard verlichten.
Pijn bij het paard
Pijn is een onaangenaam gevoel dat aangeeft dat er schade aan het lichaam is of kan ontstaan. In eerste instantie heeft pijn een functie, namelijk ergere schade voorkomen om zo het lichaam de kans te geven te herstellen. Heftige of langdurige pijn kan het herstel juist vertragen en zorgt voor een aantasting van het welzijn van het paard.
Het herkennen van pijn bij paarden
Omdat paarden prooidieren zijn, laten ze vaak laat en niet altijd duidelijk zien dat ze pijn hebben. Soms is het niet te missen, als een paard bijvoorbeeld stokkreupel is door een hoefzweer of heftige koliek heeft. Veel vaker zijn de uitingen van pijn subtieler. Het is wel heel belangrijk pijnsignalen te herkennen, omdat een vroege aanpak van pijn veel ellende voorkomt. In dit artikel van het Landelijk Informatiecentrum Gezelschapsdieren kunt u uitgebreid lezen hoe u pijn bij paarden kunt herkennen. Een aantal pijnsignalen zijn:
- Veranderde gezichtsuitdrukking:
- Opengesperde neusgaten.
- Samengeknepen oogleden of opgetrokken en gefronste bovenoogleden, zichtbaar oogwit.
- Gespannen mondhoeken.
- Gespannen kaak.
- Oren in de nek.
- Flemen.
- Gapen.
- Plotse hoofdbewegingen maken.
- Afwezigheid van normaal gedrag/veranderd gedrag.
- Afwijkende houding.
- Minder goed presteren.
- Niet regelmatig lopen/veel struikelen/minder goede coördinatie.
- Tandenknarsen.
- Kreunen.
- Protesteren bij hanteren, bit in doen, opzadelen.
- Agressie, hoofdschudden of ander ‘ongehoorzaam’ gedrag tijdens het rijden.
- Minder eetlust.
- Zwiepen met de staart zonder dat er vliegen zijn.
- Kijken naar de pijnlijke plek (bijvoorbeeld kijken naar de flank bij koliek).
- Verandering van gemoedstoestand: minder energiek, weinig interesse in de omgeving, symptomen van depressie, veranderingen in gedrag ten opzichte van andere paarden.
- Rollen.
- Zweten.
- Hogere hart- en ademfrequentie.
Zeker bij oude paarden met pijn door bijvoorbeeld artrose, wordt de gedragsverandering en het stijver lopen vaak toegeschreven aan ouderdom. En dat terwijl aan de pijn van deze paarden écht iets gedaan kan en moet worden!
Oorzaken van pijn
Een paard kan overal pijn hebben, van zijn hoofd tot zijn tenen. Veel voorkomende typen pijn zijn:
- Viscerale pijn: dit is pijn die uitgaat van de organen in borst of buik. Het bekendste voorbeeld is uiteraard koliek. Maar ook maagzweren veroorzaken viscerale pijn.
- Orthopedische pijn: pijn aan het bewegingsstelsel, dus aan de spieren, botten of gewrichten, bijvoorbeeld pijn door een peesblessure, spierbevangenheid of artrose.
- Pijn door trauma: bijvoorbeeld pijn na een trap van een ander paard, een botsing tegen een hek of trappen in iets scherps. Ook de pijn veroorzaakt door het bit, het zadel of de ruiter en operaties valt hieronder!
- Neurologische pijn: hierbij wordt de pijn veroorzaakt door beklemming, irritatie of ontsteking van zenuwen.
De behandeling van pijn
Voor het welzijn van het paard, is het belangrijk de pijn zo snel mogelijk en zo goed mogelijk te remmen door een pijnstiller te geven. De meest bekende en meest gebruikte pijnstiller bij het paard is de NSAID, de niet-steroïde ontstekingsremmer. Deze ontstekingsremmende pijnstiller is, net als de andere pijnstillers, alleen op recept verkrijgbaar en beschikbaar als vloeistof of granulaat. Naast pijnstillers kan de pijn ook geremd worden door het wegnemen van de oorzaak: een middel tegen krampen bij koliek, de behandeling van een maagzweer of simpelweg het losser doen van de neusriem.
Met een goed management en een uitgebalanceerd rantsoen kunt u pijn bij uw paard helpen voorkomen. Koliek is bijvoorbeeld in maar liefst 80% van de gevallen te voorkomen! Maagzweren komen veel voor bij paarden die last hebben van stress en/of te weinig ruwvoer en/of water krijgen. Spierbevangenheid kunt u helpen voorkomen door het rantsoen van uw paard aan te passen aan de mate van training.
Door uw paard regelmatig een kuur met psylliumvezels te geven, helpt u eventueel opgenomen zand passeren, waardoor de kans op zandkoliek kleiner wordt. Probiotica helpen de darmflora van uw paard in balans te houden.
Sectolin Glucosamine, Chondroïtine & MSM ondersteunt de gewrichten van uw paard.
En het allerbelangrijkste: verdiep u goed in de pijnsignalen, zodat u pijn bij uw paard in een vroeg stadium kunt herkennen en onmiddellijk kunt ingrijpen als uw paard pijn heeft.
Ontsteking bij het paard
Een ontsteking is een reactie van het lichaam op een bepaalde prikkel, zoals een bacterie of een virus. Ook kan een ontsteking veroorzaakt worden door contact met een irriterende stof of hete vloeistof. Daarnaast kan de ontsteking een overdreven reactie op eigenlijk normale dingen zijn. Bijvoorbeeld bij allergische reacties zoals zomereczeem, waarbij een paard erg veel jeuk krijgt door een overgevoeligheidsreactie op de beet van knutjes (Culicoïdesmug). Als er een ontsteking ontstaat gericht tegen het eigen lichaam, spreken we van een auto-immuunreactie. Een ontsteking kan gepaard gaan met een infectie met bijvoorbeeld bacteriën of gisten (zoals vaak bij oorontstekingen), maar dat hoeft niet. We spreken dan van een ‘steriele ontsteking’. Dit is bijvoorbeeld het geval bij peesontstekingen.
Symptomen van een ontsteking
Een ontsteking heeft vijf kenmerken: roodheid, zwelling, pijn, warmte en functieverlies. Ontstekingen kunnen in het hele lichaam voorkomen. Afhankelijk van de locatie, oorzaak en ernst van de ontsteking, kan dit uiteenlopende klachten geven. Bij een allergie zien we dat het paard veel jeuk heeft, bij een ontsteking aan een pees is kreupelheid het gevolg. Bij paarden met astma ontstaat een chronische ontsteking in de diepere luchtwegen als overgevoeligheidsreactie op stof. Hoesten en kortademigheid zijn dan de belangrijkste symptomen. Soms heeft een paard nauwelijks symptomen en alleen een kleine zwelling of een rode plek, bijvoorbeeld op de plek waar een teek heeft gezeten.
De behandeling van een ontsteking bij het paard
Aangezien er ontzettend veel verschillende ontstekingen zijn, hangt de behandeling erg af van de locatie, de aard van de ontsteking en de ernst. Als er ook sprake is van een systemische infectie met bacteriën, wordt meestal een antibioticum gegeven. Ontstekingen van de huid, oren of ogen worden vaak lokaal behandeld met een ontstekingsremmende zalf met eventueel een gist- of bacteriedodend middel erin. Sectolin Sweet Itch verzacht de huid van paarden met zomereczeem. Honingzalf kan de herstellende huid mooi ondersteunen.
Bij astma is het stofvrij houden van de omgeving de belangrijkste maatregel, zoals bij zomereczeem het gebruik van een eczeemdeken dat is.
Uiteraard is het ondersteunen van de weerstand van uw paard extra belangrijk als er sprake is van een ontsteking. Het orgaan wat door de ontsteking getroffen is, kunt u vaak goed ondersteunen door het geven van voedingssupplementen. Denk aan lijnzaadolie ter ondersteuning van de huid en vacht, Vitamine E en selenium voor gezonde spieren en Fenegriek ter ondersteuning van de luchtwegen.
Bij veel ontstekingen is ook pijnstilling nodig. Vaak worden dan niet-steroïde ontstekingsremmende pijnstillers gebruikt: pijnstillers die meteen ook ontstekingsremmend werken. Bij sommige heftige ontstekingen zoals veel auto-immuunreacties zijn NSAIDs onvoldoende en moeten steroïde ontstekingsremmers (corticosteroïden) worden ingezet om de ontsteking onder controle te krijgen.
Pharmacy4pets helpt uw paard met een ontsteking of pijn graag met op recept verkrijgbare medicatie, verzorgende zalf en ondersteunende voedingssupplementen. Als u een vraag heeft over onze producten of over pijn of ontsteking bij uw paard, neem dan contact met ons op.