Wat is niesziekte bij de kat?

Niesziekte is een veelvoorkomende voorste luchtweginfectie bij katten. Zowel kittens als volwassen katten kunnen het krijgen. De klachten lopen uiteen van een niezende kat met wat snot tot een ernstig ziek dier. Sommige katten worden drager: ze lijken gezond, maar scheiden het virus nog wel uit en kunnen zo andere katten besmetten. Vooral ongevaccineerde dieren, kittens, oudere katten en katten met een verminderde weerstand hebben meer kans op een heftig verloop.

Waardoor ontstaat niesziekte?

Meestal wordt niesziekte veroorzaakt door virussen:

Feline herpesvirus (FHV-1) – geeft vaak de heftigste klachten zoals sloomheid, koorts, niezen en oogontsteking.
Feline calicivirus (FCV) – geeft vaak mildere verkoudheidsklachten en kan zweertjes in de mond veroorzaken.

Bacteriën kunnen het ziektebeeld verergeren, zoals Bordetella bronchiseptica en Chlamydophila felis.

Symptomen van niesziekte bij katten

Herkenbare niesziekte symptomen bij katten zijn:

Niezen en neusuitvloeiing (waterig tot etterig)
Rode, tranende ogen en ooguitvloeiing
Koorts, sloomheid, minder eetlust
Zweren in de mond: veel speeksel produceren, moeilijker eten
Soms hoesten of benauwdheid (door een verstopte neus of bronchitis/longontsteking)
In zeldzame gevallen kreupelheid

Kittens worden doorgaans sneller en ernstiger ziek dan volwassen katten.
Naar de dierenarts gaan is zeker nodig als uw kat benauwd is, niet wil eten/drinken, koortsig of sloom is, veel groengele oog- of neusuitvloeiing heeft, of als het om een kitten gaat.

Oogontsteking bij niesziekte

Veel katten met niesziekte hebben ontstoken ogen. Vooral bij kittens kan dit leiden tot ernstige verklevingen. Snelle behandeling van een oogontsteking voorkomt blijvende schade. Ga zeker naar de dierenarts als uw kat knijpt met het oog, het oog zelf er anders uitziet of de ooguitvloeiing niet helder maar groengeel van kleur is.

Hoe raakt mijn kat besmet?

Besmetting met niesziekte gaat via speeksel, tranen en snot van zieke katten, maar ook indirect via handen, kleding, voerbakjes en andere materialen. Virussen kunnen enige tijd in de omgeving overleven. Daarnaast kunnen dragers het virus bij stress opnieuw uitscheiden. Hierdoor kunnen ook binnenkatten besmet raken.

Behandeling van niesziekte bij de kat

De niesziekte kat behandeling richt zich op ondersteuning en het voorkomen van complicaties:

Isolatie om verspreiding te beperken, zeker in cattery, asiel of pension
Vochtherstel, pijnstilling, ontstekingsremming en het stimuleren van eten (desnoods met sonde of dwangvoeding bij ernstige gevallen)
Neus spoelen of stomen* om slijm te verdunnen
Antibiotica tegen secundaire bacteriële infecties (bijv. oogzalf of tabletten)
Antivirale middelen zoals famciclovir worden soms ingezet; de effectiviteit is wisselend.
L-lysine wordt soms aanbevolen bij niesziekte. De werking is nog niet onomstotelijk bewezen, maar gezien de veiligheid van het middel is het zeker bij katten met chronische problemen de moeite van het proberen waard.

Welke medicijnen geschikt zijn, verschilt per kat en wordt door uw dierenarts bepaald.

* Neem hiervoor uw kat mee naar de badkamer als u gaat douchen. Doe de deur dicht, zodat er veel stoom in de badkamer staat. Uiteraard kunt u de kat niet mee onder de douche nemen.

Chronische niesziekte bij de kat

Sommige katten houden langdurig of terugkerend last van niesziekte. Mogelijke oorzaken zijn:

Blijvende neusschade/vernauwingen na een acute infectie
Latent herpesvirus dat bij stress weer actief wordt
FCV-dragerschap in de keelamandelen

Volledig genezen kan meestal niet; wel kunnen de klachten verlicht worden met stomen, fysiologische zoutdruppels, goede voeding en soms ontstekingsremmers. Om andere oorzaken (poliep, vreemd voorwerp, tumor) uit te sluiten, is vaak rhinoscopie (met een cameraatje in de neus kijken) of een CT-scan nodig.

Verloop en levensverwachting

Het verloop van niesziekte varieert. Katten kunnen eenmalig niesziekte krijgen en volledig genezen of milde restklachten houden; anderen hebben regelmatig opvlammingen. De levensverwachting van een kat met chronische niesziekte hangt vooral af van de eetlust en conditie van de kat en het optreden van complicaties zoals longontsteking of ernstige oogproblemen.

Is niesziekte besmettelijk voor mensen?

In het algemeen is niesziekte niet besmettelijk voor mensen. Bordetella bronchiseptica kan bij mensen met een sterk verminderde afweer een probleem zijn, maar dat is uitzonderlijk.

Preventie van niesziekte: vaccinatie en hygiëne

Vaccineren tegen FHV en FCV verkleint de kans op ernstige ziekte. Gevaccineerde katten kunnen nog wel milde klachten krijgen, maar doorgaans minder heftig.
Zorg dat uw volwassen kat goed gevaccineerd is als u een nieuwe kat of kitten krijgt.
Houd goede hygiëne aan: eigen voer-/waterbakjes en kattenbak, handen wassen, materialen schoonmaken/desinfecteren, en zieke katten isoleren.
Katten in groepen (cattery, asiel, pension, shows) lopen meer risico door een hogere infectiedruk en door stress (verlaging van de weerstand). Vraag uw dierenarts naar het beste vaccinatieschema als uw kat tijdens uw vakantie naar het pension gaat. Denk ook aan maatregelen om de stress die een verblijf in een pension met zich meebrengt aan te pakken.

Kan niesziekte dodelijk zijn?

Niesziekte kan dodelijk zijn, vooral bij kittens, ongevaccineerde of ernstig zieke katten. Vroegtijdig ingrijpen en goede ondersteuning verbeteren de kansen aanzienlijk.

Heeft u vragen over niesziekte bij de kat, neem dan contact met ons op. Wij helpen u graag verder!